Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı — belge yükümlülükleri ve takvim
Eylem Planı hangi belgeleri kimden istiyor, hangi tarihte yürürlüğe giriyor, AB AI Act takvimiyle nasıl örtüşüyor.
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026–2030, 18 Ağustos 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı genelgesiyle kamu kurumları için resmî yol haritasına dönüştü. Plan dört eksen ve 16 eylemden oluşuyor; bu sayfa yalnızca belge ve uyum yükümlülüklerini özetliyor.
Hangi belge, kimden
| Belge | Kimden | Dayanak |
|---|---|---|
| Sade kontrol listesi | Düşük riskli sistemler | Eylem 4 |
| Kısa-form AED | Orta riskli sistemler | Eylem 4 |
| Kısa-form AED + Model Kartı | Her PoC ve pilot proje | Eylem 2 |
| Genişletilmiş AED + Model Kartı + teknik dosya | Yüksek etkili sistemler | Eylem 4 |
| Model Kartı + güvenlik testi paketi | İhraç edilen her model sürümü | Eylem 11 |
Ayrıntı: risk kademeleri · AED · model kartı · teknik dosya
Kurumlara düşen yükümlülükler
Eylem 7, kamu kurumları için ayrı bir takvim tanımlıyor:
- Her kurumda üst düzey bir yapay zekâ dönüşüm sorumlusu görevlendirilecek
- Görevlendirmeden sonra 12 hafta içinde üç yıllık yapay zekâ yol haritası ve yıllık hedefler hazırlanacak
- Kullanım alanları sistematik olarak taranacak, yüksek potansiyelli alanlarda hızlı pilotlar başlatılacak
- Kamu personeline temel yapay zekâ okuryazarlığı e-öğrenimi zorunlu tutulacak
Eylem 3 ise veri tarafında her kurumda bir "veri ürün sahibi" görevlendirilmesini, veri envanterinin güncellenmesini ve çeyrek bazlı yayın planlarının ilan edilmesini öngörüyor.
Kurumların desteklenmesi
Plan, kurumları bu yükümlülüklerle yalnız bırakmıyor; ancak taahhüdü yazılım değil doküman:
Kurumların bu süreçleri etkin biçimde uygulayabilmesi için rehberler, kontrol listeleri ve standart şablonlar yayımlanacaktır.
Eylem 4 kapsamında ayrıca çok paydaşlı bir Ulusal Yapay Zekâ Etik Kurulu kurulacak ve adalet ve yanlılık, açıklanabilirlik, veri menşei, güvenlik ve sağlamlık, insan gözetimi ile çocuklar ve hassas gruplar konularında pratik rehberler yayımlayacak.
Takvim
| Yükümlülük | Yürürlük |
|---|---|
| Eylem Planı genelgesi | 18 Ağustos 2026 — yürürlükte |
| AB AI Act madde 50 şeffaflık | 2 Ağustos 2026 — yürürlükte |
| Orantılı risk rehberi ve sektör ekleri | ilk 12 ay → ≈Ağustos 2027 |
| Ulusal Yapay Zekâ Etik Kurulu'nun teşkili | ilk 12 ay → ≈Ağustos 2027 |
| TÜRKPATENT Yapay Zekâ Hızlı Hat | ilk 12 ay → ≈Ağustos 2027 |
| AB AI Act yüksek riskli teknik dosya | 2 Aralık 2027 |
| AB AI Act — ürüne gömülü sistemler | 2 Ağustos 2028 |
Planın Eylem 4 hedefi şunu da içeriyor: ilk 12 ay içinde yeni devreye alınan yüksek etkili kamu yapay zekâ sistemlerinin tamamında Algoritmik Etki Değerlendirmesi ve Model Kartı paketinin uygulanması.
Resmî şablon henüz yok
Bu sayfadaki bilgiler planın kendi metnine dayanıyor. Orantılı risk rehberi, sektör ekleri ve standart şablonlar henüz yayımlanmadı.
Bu, bekleme gerekçesi değil: belgelerin zor kısmı formu doldurmak değil, cevapları toplamaktır — performans ölçümleri, veri kaynakları, test sonuçları, sürüm geçmişi. Bunları bugünden biriktirmeye başlayan bir ekip, rehber yayımlandığında yalnızca formatı uyarlar. Biriktirmeyen ekip ise geriye dönük arkeoloji yapar.
Neye göre hazırlandı
Bu sitedeki şablonlar iki kaynağa dayanıyor:
- Plan metninin kendisi — risk kademeleri, yüksek etkili sistem tanımı, değerlendirme boyutları ve yedi teknik kriter doğrudan plandan alındı
- AB'nin orantılı risk yaklaşımı — Eylem 4, ulusal çerçevenin bunu dikkate alacağını yazıyor; planda karşılığı olmayan alanlarda bu yapı vekil alındı
Rehber yayımlandığında şablonlar güncellenecek. Belgelerinizi bugün üretmiş olmanız sorun yaratmaz; asıl varlık topladığınız cevaplardır.